شناسایی مؤلفه‌های اثرگذار بر فساد اقتصادی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شرق

2 کارشناس ارشد علوم اقتصادی دانشگاه تهران

چکیده

دامنه وسیع پیامدهای معضل فساد اقتصادی موجب شده که کنترل فساد اقتصادی، اهمیت راهبردی در برنامه­های کلان اقتصادی کشورها داشته باشد. صدور فرمان هشت ماده­ای مقابله با فساد اقتصادی از سوی مقام معظم رهبری در سال 1380 نشان­دهنده اهمیت موضوع کنترل فساد اقتصادی از منظر ارشدترین مسئولان کشور است؛ اما کنترل فساد اقتصادی، علاوه بر این که نیازمند فعالیت بلندمدت و مداوم است، در گرو کسب درکی جامع از علل بروز این معضل می­باشد. با توجه به اینکه ایران با تاخیر چشمگیری نسبت به اغلب کشور­ها به شناسایی و مقابله با این معظل پرداخته، لازم است علاوه بر تمرکز بر متغییرهای مشخص شده به تجربیات سایر کشورها توجه ویژه مبذول شود، شناخت مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر سطح فساد اقتصادی، پیش‌شرط اتخاذ راهکارهای مؤثر جهت کنترل این معضل می­باشد. لذا ضروری است با شناخت ابعاد مقوله فساد اقتصادی، به‌عنوان یک مانع مهم در راستای تحقق رشد و توسعه اقتصادی، رابطه این شاخص را با متغیرهای کلان اقتصادی بررسی نماییم. این مطالعه با بهره­گیری از روش میدانی و کتابخانه‌ای، اطلاعات 27 کشور با وفور منابع طبیعی را برای سال‌های 2000 تا 2015 جمع آوری و از رهیافت داده‌های پنلی مورد تخمین و تجزیه و تحلیل قرار داده است. نتایج این تحقیق نشان می‌دهند که در کشورهای دارای منابع طبیعی که مورد مطالعه این تحقیق می‌باشد، نه تنها فساد از متغیرهای کلان اقتصادی متأثر می‌شود بلکه می‌تواند بر آن‌ها نیز اثرگذار باشد. انواع متغیرهایی که در این مطالعه از آن‌ها استفاده شده است بدین ترتیب می‌باشد: تولید ناخالص داخلی، تحصیلات، کارآمدی دولت، نابرابری درآمد، اندازه دولت، توسعه انسانی، توسعه مالی، ارزش‌افزوده صنعت، آزادی رسانه، تورم و آزادی تجاری که به طور تفضیلی در پژوهش مورد بررسی قرار خواهد گرفت. نتیجه­ای نهایی حاصل از تجزیه و تحلیل­ها حاکی از تاثیر گذاری تمامی متغیر­­ها به جز آزادی تجاری و توسعه مالی بر روی فساد می­باشد.

کلیدواژه‌ها