برآورد توابع واردات و صادرات تسلیحات (مطالعه‌ای برای کشورهای منتخب شامل ایران)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دکترای اقتصاد، مدرس مؤسسه آموزش عالی حکیم جرجانی گرگان

چکیده

کشورها تمایل دارند تا از استقلال خود در برابر تهدیدهای خارجی دفاع نمایند. این امر باعث می‎شود که بسیاری از آن‌ها بخش مهمی از هزینه‌های نظامی خود را به سمت تولید و صادرات و یا واردات تسلیحات سوق دهند. در این راستا، در تحقیق حاضر، در قالب توابع واردات و صادرات تسلیحات، عوامل مؤثر بر آن‌ها بر اساس اطلاعات 25 کشور منتخب شامل ایران طی دوره 2015-1992 بررسی‌شده است. در این چارچوب، ابتدا متغیرهای اثرگذار بر واردات و صادرات تسلیحات تعیین و توابع واردات و صادرات تسلیحات تشکیل گردیده است. سپس، با استفاده از روش‌های اقتصادسنجی مبتنی بر داده‎های ترکیبی برای هریک از الگوها، این توابع برآورد و نقش هرکدام از عوامل مؤثر ارزیابی‌شده است. نتایج حاکی از وجود یک رابطه غیرخطی بین تولید داخلی با واردات تسلیحات است، به‌طوری‌که ابتدا با رشد تولید تمایل به واردات افزایش می‏یابد، اما پس از مدتی، با توسعه صنعت داخلی واردات کاهش پیدا می‎کند. به‌علاوه، قیمت تسلیحات وارداتی و تعداد کارکنان نیروهای مسلح اثر منفی و مخارج نظامی اثر مثبت بر واردات تسلیحات داشته‌اند. همچنین، برآورد تابع صادرات تسلیحات نشان‌دهنده اثر منفی قیمت صادرات تسلیحاتی و اثر مستقیم مخارج نظامی، تولید داخلی و تعداد کارکنان نیروهای مسلح بر صادرات تسلیحات بوده است.

کلیدواژه‌ها