بررسی آثار تحریم‌های نفتی بر رشد بخش‌های اقتصادی ایران با استفاده از الگوی متغیر مختلط داده – ستانده

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی گروه مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران

2 کارشناسی ارشد علوم ‌اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

ساختار اقتصادی ج.ا. ایران به شدت وابسته به نفت است؛ در نتیجه آسیب پذیری چنین اقتصادی نسبت به تغییرات تولید نفت بسیار بالاست. اتکای انکار‌ناپذیر بخش‌های مختلف اقتصادی برای تأمین نیازهای وارداتی خود، به درآمدهای حاصل از فروش نفت و فرآورده‌های آن است. از این رو، کاهش تولید نفت و گاز، اقتصاد کشور را تحت تأثیر خود قرار می‌دهد و در نتیجه، رونق و یا رکود اقتصادی به میزان قابل توجهی تابع عملکرد این بخش است. در حال حاضر یکی از مسائل اصلی رویکرد سیاستگذاری در اقتصاد مقاومتی، به کارگیری نظریه‌های علم اقتصاد برای حل مسائل کشور در چارچوب اقتصاد مقاومتی است. در سال‌های اخیر کشورهای تحریم کننده از تشدید تحریم‌های نفتی به مثابه اهرم فشار علیه ج.ا. ایران استفاده کردند و این ساختار وابسته به نفت، آسیب‌پذیری اقتصاد ایران را افزایش داده است. به همین جهت، باید در سیاستگذاری و برنامه‌ریزی برای رشد فزاینده اقتصادی کشور، شیوه و میزان اثرگذاری این تحریم‌ها مورد توجه قرار گیرد. بنابراین در این مطالعه، با استفاده از جدول داده-ستانده سال 1390 مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، به بررسی میزان آسیب‌پذیری بخش‌های اقتصادی ناشی از تحریم‌های نفتی پرداخته می‌شود، زیرا شناسایی بخش‌های آسیب پذیر و اولویت‌بندی آنها به برنامه‌ریزی در زمینه به کارگیری سیاست‌های اقتصاد مقاومتی یاری می‌رساند. یافته‌های کلی نشان می‌دهند که در اثر تحریم خرید نفت از ایران، به ترتیب بخش‌های نفت، صنعت، خدمات، آب، برق و گاز، کشاورزی، حمل و نقل و ارتباطات، ساختمان و معدن بیشترین آسیب را از تحریم های نفتی متحمل گردیده‌اند.

کلیدواژه‌ها