راهکارهای مقابله با تبعات امنیتی قاچاق کالا در راستای تحقق اقتصاد مقاومتی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 ش‌آموختة دکتری علوم اقتصادی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی

2 کارشناس ارشد حسابداری، دانشگاه تهران

3 کارشناس ارشد علوم اقتصادی، دانشگاه صنعتی شریف

چکیده

قاچاق کالا در ایران از حجم و گستره بالایی برخوردار است، به‌گونه‌ای که بسیاری از مناطق کشور را در برگرفته و آثار سویی بر تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی دارد. در گسترش آن عوامل متعددی دخالت دارند که شناخت آنها می­تواند در واپایش (کنترل) و جلوگیری از این پدیده مؤثر باشد. به‌منظور پاسخ به سؤال اصلی تحقیق (عوامل مؤثر بر قاچاق کالا در ایران کدامند و چه تأثیری بر عدم تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی دارد؟) از طریق بررسی مبانی نظری و مطالعات پیشین، 30 عامل اثرگذار بر پدیدة قاچاق کالا که مانع از تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی نیز می‌شوند، شناسایی شد و پس از تحلیل عاملی اکتشافی، 12 عامل اثرگذار شناسایی شده و در قالب سه دستة «اقتصادی»، «سیاسی - امنیتی» و «اجتماعی – فرهنگی» طبقه‌بندی شدند. سپس عوامل بالا از طریق روش تحلیل سلسله مراتبی با مقایسه زوجی رتبه‌بندی شدند. پنج عامل مهم که به ترتیب بالاترین رتبه‌ها را کسب کردند، عبارت است از : «تعرفة بالای گمرکی»، «بیکاری و توسعه نیافتگی مناطق مرزی»، «خطرپذیری پایین قاچاق»، «مناطق آزاد و بازارچه‌های مرزی» و «یارانه».

کلیدواژه‌ها