مفهوم اقتصاد دفاع و برخی ویژگی‌های متمایز آن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشگاه جامع امام حسین (ع)

چکیده

اقتصاد دفاع ـ که با اقتصاد دفاعی متمایز است ـ متضمن کاربرد ابزارهای تحلیلی (تکنیک‌ها)، قاعده‌ها، نظریه‌ها، داده‎ها و روش تحلیل و استدلال اقتصادی برای تحلیل عالمانه مسائل دفاعی و مرتبط با دفاع / امنیت ملی (به معنای جامع آن شامل هر دو جنبه سلبی و ایجابی) و حل ‌و فصل منازعه می‌باشد. بنابراین، اقتصاد دفاع بررسی و تحلیل اقتصادی دفاع و مسائل مرتبط با آن را در سطح ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی، در کلیه مقاطع جنگی و غیر آن، در سطوح خرد و کلان و با ابزارهای سخت و نرم بر عهده دارد.
اصطلاح «اقتصاد دفاع»، عام‌تر از اقتصاد بخش دفاع است و در تحقیق حاضر،‌ نسبت آن با اصطلاحاتی از قبیل اقتصاد امنیت ملی، اقتصاد صلح و اقتصاد مقاومتی تبیین شده است. متخصص اقتصاد دفاع تلاش می‌کند نحوه دستیابی بهینه (اقتصادی) به اهداف، انجام وظایف و اجرای مأموریت‌های دفاعی ـ امنیتی تعیین‌شده توسط مراجع ذی‌صلاح را تحلیل و پیشنهاد کند و به عبارتی، نحوه اداره بهینه امور دفاعی و امنیت ملی را با تحلیلی اقتصادی فرا راه تصمیم‌گیرندگان بگذارد. در این میان، اگرچه ملاحظات اقتصادی نیز ممکن است در تعیین اهداف و وظایف و مأموریت‌های دفاعی و امنیت ملی توسط تصمیم‌گیرندگان و سرانجام فرماندهی معظم کل قوا مورد توجه قرار گیرد، اما در مجموع، تصمیم دفاعی ـ امنیتی لزوماً تصمیمی اقتصادی نیست.

کلیدواژه‌ها