بررسی اثر مخارج دفاعی بر رفاه اجتماعی در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 رئیس پژوهشکده امور اقتصادی (yektaashrafi@gmail.com)

2 پژوهشگر پژوهشکده امور اقتصادی (javad.yarmohamadi@gmail.com )

چکیده

هزینه‌های دفاعی شامل بخش مهمی در بودجه ملی هر کشور است. از منظر اقتصادی، هزینه‌های دولت برای دفاع ملی، در چارچوب سیاست‌های مالی ملی تعیین می‌شود. روند افزایشی مخارج نظامی و دفاعی در سالیان اخیر در جهان و ایران اهمیت بررسی آثار اقتصادی مخارج دفاعی را افزون می‌سازد. مبتنی بر مبانی نظری موجود، مخارج دفاعی می‌تواند متغیرهای مهم اقتصاد کلان را متأثر سازد. رفاه اجتماعی و متغیرهای سنجش آن از این جمله‌اند. در مقاله حاضر اثر مخارج دفاعی بر شاخص رفاه سِن و مخارج رفاهی (مخارج بهداشتی و آموزشی) با استفاده از رهیافت پانل دیتا و با استفاده از نمونه‌ای از 47 کشور در قالب دو گروه کشورهای در حال توسعه و توسعه یافته مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج حکایت از آن دارد که مخارج آموزشی در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه و نمونه‌ای که کل کشورهای مورد بررسی را شامل می‌شود متأثر از مخارج نظامی نیست. اما مخارج بهداشتی رابطه منفی و معنی‌داری با مخارج نظامی هم در کشورهای در حال توسعه و هم در کشورهای توسعه یافته دارد. همچنین هرچند رابطه معنی‌داری بین رفاه اجتماعی و مخارج نظامی در کشورهای در حال توسعه وجود ندارد، اما این رابطه در کشورهای توسعه یافته (و در نمونه مشتمل بر کل کشورهای مورد بررسی) منفی و معنی‌دار است. این امر حکایت از آن دارد که دولت‌ها باید با احتیاط بیشتری گسترش مخارج دفاعی را برنامه‌ریزی نمایند.

کلیدواژه‌ها